شکار بچه آهو

 

پنج سال از آن ماموریت ها که برای انجام واکسیناسیون کودکان روستاهایی  که مرکز بهداشتی درمانی وخانه بهداشت نداشتند می گذرد. روزهایی که با خاطرات شیرین سپری می شدند. بیدار شدن کله سحر ،جمع شدن در یک مرکز بهداشتی درمانی، حرکت صبح زود، خواندن نماز صبح در بین راه روستاها،ناهار وپذیرایی کدخدای ده بعد از انجام کار وباز گشت شیرین پس از انجام یک روز کار.
معمولاً کدخدای روستاهایی که در حاشیه ساحل زندگی می کرند از ما با ماهی در وقت ناهار پذیرایی می کردند اما کدخدای روستاهایی که از دریا وساحل فاصله داشتند با گوشت مرغ وگوسفند وگوشت خشک شده به اصطلاح بلوچی( تباهگ ) در هنگام ناهار از ما استقبال می کردند.تباهگ همان گوشت خشک شده ای است که آن را در نمک و دانه های انار خشک نگهداری می کنند وخیلی هم خوشمزه هست.
درست یادم هست در یکی از روزها که مهمان یکی از کدخدا ها بودیم سر ظهر نا هاری آماده کرده بود که گوشت با برنج قاطی شده بود و.بی نهایت خوشمزه بود . حتی از تباهگی که آن همه دوستش داشتم هم خوشمزه تر بود. از بین دوستان یکی کنجکاوی اش گل کرد وپرسید :ـ« کدخدا ،غذایتان خیلی خوشمزه است دلیلش چیه؟» وکدخدا که خواست شوخی هم کرده باشد گفت:« گرسنگی شما» وبعد هم خندید.اما نه اینطور نبود .در ادامه ، کدخدا گفت :« گوشت با بقیه گوشتها فرق داشت.» همه مان تعجب کرده بودیم یعنی چی که گوشت با بقیه گوشتها فرق دارد؟کدخدا از بچه ها خواست صبر کنند تا بعد از خوردن ناهار راز خوشمزگی دست پخت خانمش را برای ما فاش بکند. نا هار را که خوردیم کدخدا شروع کرد به تعریف کردن ماجرا ؛
این که 3-4 روز در کوه بسر برده ومنتظرذ شکار بچه آهویی نشسته تا اینکه آن روز صبح که ما به روستایش رفته بودیم به آرزویش رسیده بود و به هر حال به قول خودش گوشت آن را از ما بیشتر دوست نداشته و برای ناهار ما آن را سر سفره آورده بود....
سئوالت کنجکاوانه بچه ها تازه شروع شده بود :
« کدخدا چطور شکارش کرده ای؟، اسلحه ای که آهورا باآن شکار کرده ای چه بوده؟ و...»
عده ای هم گفتند که کاش کدخدا زود تر گفته بود تا آنها گوشت آهو را مزمزه می کردند و...
اما از بین دوستان که با شنیدن این سخن کدخدا سکوت اختیار کرده بود من بودم ، که کدخدا وهمراهانم تا حدودی از سکوت من پی پرده بودند وآنها فکر کردند شاید من از خوردن گوشت آهو بدم آمده است یا اینکه تصور می کردند من گوشت آهو را حرام می دانم و کدخدا به نوعی خواست من را دلداری دهد و از نظر حلال بودن گوشت آن بچه آهو، اطمینانی در من به وجود بیاورد....
حدس کدخدا ودوستان همراهم درست بود خوردن گوشت آهویی که آن روز صبح کدخدا شکارش کرده بود، وما را سر سفره خود مهمان حسابی عذابم می داد دوستانی که رابطه دوستی من وحیات وحش را می دانستند تازه متوجه غصه خوردن من شده بودند.تعریف آب وتاب کدحدا از لحظه لحظه شکار بچه آهو مانند سمی بود که بعد از خوردن آن غذا ی خوشمزه ، جرعه جرعه  در حلقم می چکید.
حالا که 5سال از آن روزها می گذرد،  تا یاد آن روز می افتم دلم می گیرد ؛ به یاد مادر آن بچه آهو می اقتم که با چشمان درشتش لحظه شکار شدن بچه اش را آن سو تر  تر از خودش می دید.
                                             

منبع: ماهنامه تجربه، شماره ا (دوره جدید)، اردیبهشت 1390،

روز ناگزیر

خواسته‌اید در مورد قیصر، مسائل سال 66 حوزه هنری و سروش نوجوان بنویسم. در مورد حوزه هنری فقط اشاره‌ای می‌کنم چون در آن مورد، خود قیصر صحبت‌های خوبی کرده است. من سعی می‌کنم به صورت گذرا و پراکنده به بعضی از مواردی که سروش نوجوان با آن درگیر بود که البته بی‌ارتباط با مسائل حوزه هم نبود، بپردازم.
ماجرای حوزه هنری در سال 66 بیشتر یک ماجرای فرهنگی و ادبی بود تا سیاسی و بر

می‌گشت به نحوه مدیریت حوزه و بحث سانسور و این مسائل. البته بعد از خروج شاعران و نویسندگان، بعضی تلاش کردند تا آن مسأله را سیاسی جلوه دهند، از جمله رضا رهگذر (به دلیل مسائل شخصی) و روزنامه معروفی که آن روزها و بعد از آنروزها کارش بیشتر انگ زدن و تهمت زدن بود.
ماجرای حوزه هنری در سال 66 تمام شد؛ اما تبعات آن تا سال‌های سال دامن کسانی را که در آن ماجرا بودند، رها نکرد. من حتی تعطیلی سروش نوجوان را، بعد از گذشت هفده سال از ماجرای حوزه، بی‌ارتباط با آن نمی‌دانم.
از فردای روزی که قیصر، خلیلی، من و بچه‌های دیگر، سروش نوجوان را راه انداختیم، جوسازی‌ها و فشارها علیه مجله آغاز شد. تقریباً می‌توانم بگویم پایان هر ماه با چاپ هر شماره سروش نوجوان، آقای نصیری نامی که بعدها معلوم نشد کجا رفت و چه شد و اصلاً چه کاره بود، در آن روزنامه‌ای که ذکرش رفت، علیه سروش نوجوان می‌نوشت و دست‌اندرکاران آن را به باد تهمت و ناسزا می‌گرفت. این موضوع را شاید نسل امروز خیلی درک نکند چون مسائلی از این دست،‌ امروزه تا حدودی عادی شده و فحش از دهن آن روزنامه طیبات است کسانی که آن‌ سال‌ها درگیر کارهای ادبی و هنری و مطبوعاتی بودند، درک می‌کنند که جوسازی‌های آن روزنامه علیه کسی یا جایی، آن روزها، چقدر گران تمام می‌شد و حتی می‌توانست دودمان آدم را به باد دهد.
اگر سروش نوجوان هفده سال توانست مقابل آن همه تهمت و افترا دوام بیاورد، یکی به خاطر سرسختی و عشق و اعتقاد دست‌اندرکاران آن به هدفی که داشتند، و یکی هم به خاطر درک درست مدیران وقت سروش در طول سال‌هایی که مجله منتشر می‌شد بود که سعی می‌کردند در مقابل آن فشارها مقاومت کنند.
تا زمانی که آقای فیروزان مدیر انتشارات سروش بودند، ما خیلی متوجه تهدیدهای بیرونی نبودیم و فقط مطالب را علیه سروش نوجوان می‌خواندیم و بی‌تفاوت از کنار آن‌ها رد می‌شدیم. با تغییر رئیس سازمان صدا و سیما و رفتن محمد هاشمی، کم‌کم جوسازی‌های بیرونی بر روند کار تأثیر گذاشت. برای نمونه در شروع مدیریت جدید، نامه‌ای از طرف رئیس جدید سازمان برای مدیرعامل سروش فرستاده شد با این مضمون که چرا در سروش نوجوان، مطلبی درباره سیزده‌بدر چاپ شده، این نامه را ما دیدیم. قیصر در پاسخ برای رئیس سازمان نوشت: «اگر شما برای ما بفرمایید که چرا روز سیزده‌بدر در جمهوری اسلامی ایران تعطیل است، ما هم در مورد چاپ آن مطلب توضیح می‌دهیم.»
آن مطلب، هم نوشته یکی از مخاطبان مجله بود که اگر اشتباه نکنم، خاطره‌ای بود از سیزده‌بدر.
حالا شما این مسأله را بگذارید کنار برنامه‌هایی که امروزه از طرف بعضی از مسوولان برای عید و نوروز و سیزده‌بدر و... برگزار می‌شود و گزارش‌ها و برنامه‌های متعددی که در مورد مثلاً سیزده‌بدر پخش می‌شود و...
آن زمان سروش نوجوانی‌ها برای چاپ یک مطلب کوتاه از بچه‌ها برای عید، مؤاخذه می‌شدند و مدت‌ها همه درگیر حل آن مسأله بودند.
تقریباً می‌توانم بگویم که هر ماه، ما با چنین مواردی مواجه بودیم. یک ماه درگیر مطلبی می‌شدیم که موضوع آن عید بود، یک ماه می‌گفتند (در همان روزنامه) که اینها پیرو نسبیت اینشتین هستند. ماه بعد می‌گفتند اینها پوپریست هستند (آن وقت‌ها پوپر شناخته شده نبود). حتی چاپ قصه جلال آل احمد هم در سروش نوجوان جرم به حساب می‌آمد (از طرف همان روزنامه‌ای که امروز حامی جایزه جلال آل احمد است).
اینها تنها مشتی از خروارها تهمت و بهتانی بود که به سروش نوجوان، قیصر و دیگران زده می‌شد.
با تغییر مدیریت‌ها، کار در مجله سخت‌تر شد. اصرار رئیس سازمان بر اخراج قیصر و من بود. عموزاده خلیلی روزنامه آفتابگردان را راه‌اندازی کرده بود و دیگر در سروش نوجوان حضور نداشت.
مدیران سروش هم بعد از مدتی که از آمدنشان می‌گذشت و می‌دیدند که سروش نوجوانی‌ها دیو و دد نیستند و آن تصوری که از بیرون در ذهن آن‌ها ساخته شده، خلاف واقع است، کم‌کم مشکلاتشان با مجله حل می‌شد و سعی می‌کردند حتی‌المقدور تحت‌تأثیر فشارهای بیرونی قرار نگیرند.
سروش نوجوان تا زمانی که با مدیرانی کار می‌کرد که به هر حال بی‌ارتباط با فرهنگ نبودند، منتشر می‌شد. ما در طول هفده سال انتشار سروش نوجوان با سه مدیرعامل کار کردیم که گرایشات سیاسی و فرهنگی کاملاً متفاوتی با هم داشتند،‌ حتی قبل از آمدن یکی از این مدیران تصمیم گرفتیم از سروش برویم؛ چون تقریباً مطمئن بودیم که ایشان هم همین را می‌خواهند. اشتباه هم نمی‌کردیم. همین‌طور بود. اما ا به کارمان اعتقاد داشتیم، پس گفتیم می‌ایستیم و کارمان را می‌کنیم. اگر آن‌ها نخواستند، آن گاه می‌رویم یا اخراج می‌شویم؛ در آن صورت ما وظیفه خودمان را انجام داده‌ایم وآن‌ها هستند که باید جوابگو باشند. پس از چند سال کار با آن مدیر، ‌وقتی که از سروش رفتند، شنیدیم که قبل از آمدنشان گفته‌اند که من هیچ نگرانی‌ای در سروش ندارم الا حضور قیصر امین‌پور و ملکی که نه می‌توانم با آن‌ها کار کنم و نه می‌خواهم که بروند، ولی بعد از یکی ـ دو سال کار کردن پی بردند جمعی که در سروش نوجوانند، عاشق کارشان هستند و بی‌توجه به مسائل سیاسی، کار فرهنگی خود را می‌کنند؛ هرچند ممکن است گرایش‌های سیاسی خاص خود و حتی مخالف آن‌ها داشته باشند.
سروش نوجوان در دوره مدیریت آقایان فیروزان، شعردوست و اشعری کار خود را در همان چارچوب «ادبیات و هنر»ی که از قبل مشخص کرده بود، ادامه داد. تا زمانی که مدیرانی از حوزه‌های غیرفرهنگی (تعزیرات و...) سرپرستی سروش را برعهده گرفتند. کسانی که اگر هم کار مطبوعاتی کرده بودند، بیشتر آدم‌های سیاسی بودند تا فرهنگی. با ورود آن‌ها، خواسته چندین ساله رئیس سازمان هم برآورده شد و روز ناگزیر رسید و سروش نوجوان تعطیل شد و کسی به نام خالدی و معاونش تعطیلی سروش نوجوان را به نام خود در تاریخ مطبوعات ثبت کردند.
مجله از قیصر امین‌پور به رضا رهگذر رسید. شنیدیم که در همان دو ماه اول، رئیس سازمان دو تقدیرنامه برای سردبیر جدید سروش نوجوان نوشته‌اند و از ایشان به خاطر تحولات شگرفی که در مجله به وجود آورده‌اند! تشکر و قدردانی کرده‌اند. یکی از این تغییرات و تحولات، افت چشمگیر تیراژ مجله در همان دو ـ سه شماره اول بود. البته برای ما و آگاهان این حوزه، آن تقدیرنامه‌ها معنای مشخص خودش را داشت که دیگر به آن نمی‌پردازیم؛ شاید وقتی دیگر.
در پایان فقط به این مسأله اشاره می‌کنم که همان روزنامه‌ای که تا روز قبل از فوت قیصر یک مطلب هم در تأیید او ننوشت، روز بعد از درگذشت او با تیتر درشت نوشت: قیصر شعر انقلاب رفت. و همان کسانی که روزی رودرروی قیصر در سروش به تحقیر سروش نوجوان و دست‌اندکاران آن می‌پرداختند و آرام و قرار از او گرفته بودند، امروز برای قیصر آرامگاه می‌سازند. دریغ!

بازی های محلی

 

(1)کپّگی  kappagee

بازی است گروهی ومحلی متشکل است دو دسته تیمی که هرتیم از چند نفرتشکیل میگردد.که تعداد نفرات هرتیم از شش تا ده نفر بیشتر نباشد.که این بازی بیشتر در منطقه چابهار رایج بوده است

 

یار گیری:

ابتداً دو نفر به عنوان ماتوکان  انتخاب میگردند.بقیه نفرات دونفر دونفر یا جفت جفت، از ماتوکان ها فاصله میگیرند وهرکدام برای خود اسمی انتخاب کرده و بر میگردند. غالباً اسم ها بدین شرح است :(دریا، خشکی، جنگل، کوه )  ودر حین بازگشت خودشان را به ماتوکان معرفی میکنند.ماتوکان یک، با انتخاب یکی از اسم ها  یار خود را انتخاب مینماید ویار دوم به ماتوکان دوم ملحق میشود وتمام یارها بدین صورت تقسیم میگردند.

 

شروع بازی:

ابتداًماتوکان 1و2قرعه کشی کرده و میزبان مشخص می گردد  .و میزبان یکنفرقوی وچالاک وتند رو را بعنوان لیت یا بادشاه انتخاب می کند .و مابقی بعنوان سرباز از بادشاه حراست می کنند تا بادشاه را به محل مشخصی که هال نام دارد برسانند و هر برد بادشاه یک امتیاز است  که برای تیم ثبت می گردد .ودر صورتی که بادشاه موفق به کسب هال نشد  تیم امتیاز نمی گیرد و نوبت به تیم بعدی می رسد .وآنهم یک بادشاه اتتخاب کرده و دنباله جریان قبلی .....

لازم بذکر است که کلیه بازیکنان بصورت یکپا بازی می کنند وباپنجه دست چپ پای راست را گرفته وروی پای چپ وبصورت جهشی بازی میکنند باز شدن پنجه از پا بمنزله سوختن بازیکن میباشد.

بازی ادامه می یابد تا اینکه تمام بازیکنان جایگاه لیت برسند وپادشاه شوند هرچند اگر نتوانند امتیاز کسب کنند ولی حق پادشاه شدن دارند. درپایان وقتیکه همگی مرحله پادشاهی خودشان را پشت سر گذاشتند گردهم آمده و بشمارش امتیازات می پردازند.تیم برنده تیمی است که بیشترین امتیاز را جمع آوری کرده باشد.البته ناگفته نماند این بازی بطریقی همانند بازی شطرنج که مهره های سرباز حامی پادشاه هستند در این بازی بقیه یاران نیز نقش سرباز را ایفاء میکنند.

تیم الف:

هال

1             2               3              4

5                6            7               8     

تیم ب:

1             2              3

4              5               6             7

8   

 لیت یا پادشاه

 

 

 

 

 

خانه ام وقتی که می آیی تمامش مال تو

هرچه دارم ،غیر تنهایی ،تمامش مال تو

صد دوبیتی وغزل دارم تمامش ،ناتمام

شعرهای نغز نیمایی تمامش مال تو

ضرب نبض قلب ها ،یک یک صدای پای توست

این صدای پای رویایی تمامش مال تو

ما به لوح ذهن خود نقش تو می آریم وبس

ای عزیز، این چند طراحی ، تمامش مال تو

حرف آخر یعنی اینکه ای عزیز

یک سبد گل های صحرایی تمامش مال تو